El Instituto Cervantes utiliza cookies propias y de terceros para facilitar, mejorar y optimizar la experiencia del usuario, por motivos de seguridad, y para conocer sus hábitos de navegación. Recuerde que, al utilizar sus servicios, acepta su aviso legal y su política de cookies.

Blog del Instituto Cervantes en Utrecht

Todo sobre nuestras actividades y servicios

Exposición bibliográfica. Pintura española y holandesa del siglo XVII

Por Guadalupe Galán, comisaria.

En el marco de la exposición RembrandtVelázquez: maestros neerlandeses y españoles que se muestra durante estos meses en el Rijksmuseum, el Instituto Cervantes de Utrecht ha organizado una exposición bibliográfica dedicada a la pintura española y holandesa del siglo XVII. En ella han participado también el Museo del Prado, el Rijksmuseum y la Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA). Los libros que forman parte de la exposición proceden de los fondos de estas cuatro instituciones organizadoras.

Las obras de arte, además de en los museos, se guardan en los libros. En su interior se muestran los tesoros creados por la mano del hombre desde tiempos remotos.

En esta exposición abren sus páginas para mostrarnos las obras realizadas por los pintores neerlandeses y españoles en el llamado Siglo de Oro. Época en la que surgió una generación de artistas con tanto talento y calidad que han pasado a la historia como los “grandes maestros”. Dos de ellos – Rembrandt van Rijn y Diego Velázquez, maestros entre los maestros- han sido elevados a la categoría de genios.

A pesar de las diferencias políticas, económicas y sociales entre los Países Bajos y España en aquella época, en el ámbito artístico fueron muchas las similitudes.
Sus artistas coinciden en aspectos fundamentales, como el lenguaje expresivo, el realismo, representando las cosas tal y como son, sin idealizar; los asuntos tratados, especializándose en los llamados géneros menores (retrato, bodegón, escenas cotidianas); el tratamiento de la luz, que ayuda a definir las formas y los volúmenes; incluso la técnica, que avanza hacia una pincelada más suelta, difuminando los figuras y anunciando lo que más tarde sería el impresionismo.
El resultado es una pintura sobria, serena y sencilla, con gran interés por el hombre y sus sentimientos, que indaga en el alma de los objetos y figuras representados, en búsqueda de su esencia, de “la verdad”.

La exposición se divide en varias secciones, en ellas los libros muestran textos e imágenes de los cuadrosExposición bibliográfica Rembrandt Velázquez OBA pintados por estos artistas y nos enseñan como era la “vida” en aquel siglo tan especial: como eran los interiores de sus casas, que objetos tenían, que ropas vestían, en qué se ocupaban, a que temían, con que soñaban.

Un testimonio de enorme valor, pero no olvidemos que, a pesar del realismo de estas imágenes, lo que estamos viendo no es la realidad, es ARTE.

Lugar: OBA Ámsterdam
Fechas: 30/10/2019 – 31/01/2020
Entrada: gratis
Horario de visita: de lunes a domingo, de 10:00 a 22:00
Más información.

 

De musas a creadoras. Artistas españolas y latinoamericanas en los Países Bajos / Van muze naar scheppende kunstenaar Spaanse en Latijns-Amerikaanse kunstenaars in Nederland

por Guadalupe Galán, comisaria de la exposición y coordinadora cultural del Instituto Cervantes de Utrecht

Cartel exposición mujeres Instituto Cervantes UtrechtLa vida y el arte no tienen fronteras para estas ocho artistas. Todas ellas se han enriquecido con las influencias de distintas culturas, la de sus países de origen y la de los lugares donde han vivido, estudiado y viajado. Han absorbido costumbres, formas de expresarse, de comunicarse, de sentir y de crear. Y siempre desde una perspectiva femenina, desde su condición de mujeres.
Han roto las barreras, las distancias, espaciales y temporales, y nos han abierto su mundo interior. Un universo que tenemos el privilegio de contemplar en los trabajos que se muestran en esta exposición.
María Obraztsova refleja en sus cuadros la variedad de paisajes, pueblos y culturas aprendidos en su largo viaje por la vida: desde Estonia, Rusia, Bélgica y España hasta los Países Bajos.

La escultora Susan Melo comenzó su trabajo artístico en el desierto de Atacama, en Chile, bajo las creencias del arte de los indígenas y las técnicas del modelaje manual de la cerámica antigua. En sus esculturas ha creado un particular lenguaje visual para contar esas historias.
Chile es también el origen y lugar de inspiración de Margarita Garcés. La naturaleza, los colores y texturas de los paisajes chilenos, los tonos ocres y azules de su inmensa costa, han quedado inmortalizados en sus cuadros.
En la obra de la argentina Valeria Prosseda son, en cambio, las experiencias humanas las que adquieren forma y color. Sus pinturas minimalistas, de colores vivos, seducen y son un estímulo y un placer para la vista.

Tampoco podemos dejar de contemplar los cuadros de Monika Buch. Sus formas geométricas, sus colores vibrantes, están tan llenos de matices, de sombras y reflejos, que nos hipnotizan.
A Consuelo Plaza fue el surrealismo y la obra de Miró lo que la sedujo. Estas fuentes, junto con su sensibilidad e interés por experimentar, la han llevado al mundo fantástico que recrea en sus cuadros. Nuestros sueños cobran vida en su obra.

Las creaciones de Gracia Bondía son sencillas, íntimas, muy personales. Su obra profundiza en las relaciones humanas, en nuestras vivencias y emociones, siempre desde un punto de vista femenino.

Por último, los personajes que crea Lita Cabellut nos transportan a otras épocas: a los retratos de los grandes maestros, al claroscuro del barroco, a las superficies agrietadas de los frescos renacentistas, a las furiosas pinceladas del expresionismo. Su obra recoge todo esto, con una técnica muy personal, mezclando figuración y abstracción, fragilidad y fuerza.

La obra de estas ocho artistas es un ejemplo de talento, creatividad y sensibilidad, pero también de trabajo, de crecimiento y de lucha.
Muestran su creatividad, nos hablan, nos enseñan la belleza y el poder de la obra de arte.
Lugar: Instituto Cervantes de Utrecht
Fecha: del 21 de febrero al 29 de marzo
Horario: de 10.00 a 18.00/ viernes de 10.00 a 16.00
Entrada: gratis

Het leven en de kunst kent geen grenzen voor deze acht kunstenaars. Zij hebben zich allemaal verrijkt met de invloeden uit verschillende culturen, uit hun eigen land en uit de landen waar ze hebben gewoond, gestudeerd of naartoe hebben gereisd. Ze hebben de gewoontes, manieren om zich uit te drukken, te communiceren, te voelen en te creëren in zich opgenomen, altijd vanuit het vrouwelijke perspectief, vanuit hun vrouw zijn.
Ze hebben de barrières en de afstanden doorbroken, zowel in tijd als in plaats, en ze hebben ons toegelaten tot hun innerlijke wereld. Een universum waarvan wij het voorrecht hebben om het te aanschouwen in tentoonstelde kunstwerken van deze expositie.
María Obraztsova toont in haar schilderijen de variaties aan landschappen, dorpen en culturen die ze heeft leren kennen gedurende haar lange reis door het leven: van Estland naar Rusland en Spanje tot Nederland.

De beeldhouwer Susan Melo, begon haar artistieke carrière in de Atacama woestijn in Chili, onder de kunstovertuigingen van de inheemse bewoners en de modelleertechnieken van oude keramiek. In haar kunstwerken heeft ze een bijzondere visuele vertelkunst gecreëerd, waarmee deze verhalen worden overgebracht.
Chili is ook de inspiratiebron en beginpunt van de carrière van Margarita Garcés. De natuur, de kleuren en de structuur van de Chileense landschappen, de kleuren oker en blauw van de oneindige kust zijn vereeuwigd in haar schilderijen.

In de kunstwerken van de Argentijnze Valeria Prosseda zijn het, daarentegen, de menselijke ervaringen die in vorm en kleur gepresenteerd worden. Haar tekeningen zijn minimalistisch, levendig gekleurd en verleidelijk. Ze zijn een prikkel en lust voor het oog.
Ook kunnen we niet stoppen de kunstwerken van Monika Buch te aanschouwen. De geometrische vormen, de felle kleuren in verschillende tinten, met verschillende schaduwen en weerspiegeling, die ons hypnotiseren.

Het surrealisme en het werk van Miró hebben Consuelo Plaza verleid. Deze werken, samen met haar gevoeligheid en interesse om te experimenteren, hebben haar meegevoerd naar de fantastische wereld die ze in haar schilderijen nabootst. Onze dromen worden in haar kunststukken tot leven gebracht.

De kunstwerken van Gracia Bondía zijn simpel, intiem en zeer persoonlijk. Haar kunst gaat nader in op de menselijke relaties, onze belevingen en emoties, altijd vanuit een vrouwelijk oogpunt.

Tot slot, de personages die door Lita Cabellut gecreëerd worden, nemen ons mee naar andere tijden: naar de portretten van grote meesters, de clair-obscur van de barok, de grijze oppervlaktes van de frescos uit de renaissance, de razende penseelstreken van het expressionisme. Haar werk verzamelt dit alles, met een zeer persoonlijke techniek waarin metafoor en abstractie, teerheid en kracht vermengd worden.
Het werk van deze acht kunstenaars is een voorbeeld van talent, creativiteit en gevoeligheid, maar ook een voorbeeld van werken, groeien en strijden. Ze tonen creativiteit, ze communiceren met ons en demonstreren hoe beeldschoon en krachtig kunstwerken zijn.

Plaats: Instituto Cervantes de Utrecht
Datum: 21/02 – 29/03
Bezoek: van 10.00 tot 18.00/ vrijdag van 10.00 tot 16.00
Toegang: gratis

Las Majas van Goya

El 29 de marzo de 2018 en Historia del arte por | Sin comentarios

Por Mayke Merkx, colaboradora del departamento de cultura del Instituto Cervantes de Utrecht

Francisco de Goya y Lucientes is een van de beste Spaanse schilders, geboren op 30 maart 1746 in Fuendetodos en overleden op 15 april 1828 in Bordeaux. Hij is een schilder uit de Romantiek, een stroming in de schilderkunst in de 19e eeuw.

Goya was hofschilder maar hij was ook bevriend met veel Spanjaarden die de ideeën van de Verlichting aanhingen en hiermee deelde hij de afkeer van onrechtvaardigheid, fanatisme, religie en bijgeloof.
Hij was een voortreffelijke portrettist en schilderde ook idyllische taferelen in heldere kleuren. In zijn ingewikkelde werk verbindt hij het vriendelijke, klassieke, monsterlijke, denkbeeldige en zijn innerlijke wereld.

In oktober 1824 verlaat Goya het onderdrukkende hof van Fernando VII en vlucht naar Bordeaux in Frankrijk. In deze stad overlijdt hij in 1828 op 82 jarige leeftijd.

LAS MAJAS

De schilderijen “Las Majas”: La Maja Desnuda, (De Naakte Maja, 1800), en La Maja Vestida, (De Geklede Maja, 1802), behoren tot de topstukken van Goya’s werk en zijn de meest onderzochte en beschreven werken.
Rond 1800 gaf Manuel de Godoy, de belangrijkste adviseur van koning Carlos IV, aan Goya de opdracht om een liggende naakte vrouw te schilderen. Godoy woonde in een modern paleis in Madrid waar hij een kunstcollectie had van meer dan duizend werken waaronder 26 van Goya. Hij was ook in het bezit van de Venus van Velazquez. Een deel van zijn collectie hing in een verborgen kamer die slechts toegankelijk was voor speciale gasten. De Geklede Maja hield de Naakte Maja verborgen en met een katrol kon hij deze aan mensen laten zien.
In de Spaanse schilderkunst zijn er weinig naakte vrouwen. Ze werden als obsceen beschouwd door zowel de streng katholieke koningen als door de kerk zelf. Hierdoor werden ze door de Inquisitie in beslag genomen of vernietigd. Alleen een man met zoveel macht kon openlijk ingaan tegen de eisen van de kerk en de inquisitie.
In 1815 werd Godoy ontslagen door de nieuwe koning Fernando VII en zijn grote kunstcollectie werd in beslaggenomen. De inquisitie stelde een onderzoek in naar “Las Majas” en beval Goya om voor het tribunaal te verschijnen om toe te lichten of dit zijn werk was, met welk doel hij ze had geschilderd en in wiens opdracht. Het is onduidelijk of Goya ook echt voor het tribunaal is verschenen.
De schilderijen bleven in het depot van de “Real Academia de Bellas Artes” in Madrid gedurende de hele negentiende eeuw en werden voor het eerst tentoongesteld in 1901 in het Prado. Daar hangen ze nu nog steeds naast elkaar.

BESCHRIJVING

Het onderwerp is niet een Venus maar een naakte vrouw van de straten van Madrid.

Venus voor de spiegel, Velazquez omstreeks 1647-51

Venus voor de spiegel, Velazquez omstreeks 1647

Velazquez schilderde het meest bekende naakt in de Spaanse kunst voor Goya, niet als een echte vrouw maar als de godin Venus. Hij voegde er een cupido aan toe met een spiegel. De vrouw wordt van achter geschilderd waardoor de borsten en schaamstreek verborgen blijven. Goya daarentegen schilderde de naakte vrouw met haar gezicht en haar uitgestrekt lichaam naar de toeschouwer toe en creëerde hiermee een nieuw type vrouwelijk naakt.

 

 

De naakte vrouw ligt op een groene fluwelen bank met haar handen achter haar hoofd en niet over haar geslachtsdelen. De manier waarop het geschilderd is, de compositie en de penseelstreken zijn uitzonderlijk. Het wit van de geplooide stof en kussens zijn op een impressionistische manier weergegeven.

La Maja Desnuda Goya 1800

La Maja Desnuda Goya 1800

De pose van de Maja is niet zo subtiel als van de vroege Venussen. Ze slaapt niet, ze doet niet alsof iets anders haar bezighoudt, ook kijkt ze niet weg en ze weet dat er naar haar gekeken wordt. Ze laat zich aan de toeschouwer zien zonder enige vorm van schaamte. Het is waarschijnlijk voor de eerste keer in de schilderkunst dat schaamhaar wordt geschilderd. Dit is een echte vrouw van vlees en bloed die pronkt met haar seksuele aantrekkingskracht met als doel om de toeschouwer te verleiden.

 

La Maja Vestida Goya 1802

La Maja Vestida Goya 1802

De Geklede Maja werd enkele jaren na De Naakte Maja geschilderd en is ondanks de kleuren, roze ceintuur en groen, gele jasje veel minder levendig en verleidelijk. Het geeft een geromantiseerd beeld van de Spaanse zigeuner cultuur.

 

 

WIE IS LA MAJA?

Het is nog altijd de vraag wie La Maja van Goya is. Cayetana, hertogin van Alba, de minnares van Goya of Pepita Tudó, de minnares van Godoy, of slechts een onbekend Madrileens meisje.
Cayetana, hertogin van Alba
In 1775 ging Goya samen met zijn vrouw Josefa Bayue in Madrid wonen. Daar leerde hij Cayetana, de hertogin van Alba, kennen. Zij is dikwijls door hem geportretteerd. Het is nog steeds onduidelijk of Goya een relatie had met de hertogin, maar zij heeft in ieder geval een grote invloed op zijn werk gehad.
Hun bijzondere relatie blijkt onder andere uit het onderstaande schilderij.

Duquesa de Alba de negro

Duquesa de Alba de negro

Bij de restauratie van het schilderij in 1959 werd het woord “solo” (alleen) ontdekt. Het was verborgen onderaan op de grond in het schilderij naast Goya; “Alleen Goya”
De legende over de hertogin van Alba bleef kunsthistorici fascineren tot ongenoegen van de familie van de hertogin. In 1945 gaf de graaf van Alba de opdracht om de overblijfselen van Cayetana op te graven met als enige doel om aan te tonen dat de structuur van haar botten niet overeenkwamen met de lichaamsbouw van “La Maja Desnuda”.
Daarnaast werd in het Prado met radiografisch onderzoek vastgesteld dat het gezicht van “La Maja Desnuda” origineel is. Het afgebeelde gezicht, mogelijk van de hertogin, is dus niet overgeschilderd zoals sommige mensen beweerden. Waardoor het lichaam bij het gezicht hoort.
Pepita Tudó

La Maja Vestida/ Pepita Tudó

La Maja Vestida/ Pepita Tudó

Een andere mogelijkheid zou kunnen zijn dat het gaat om Pepita Tudó, de minnares van Godoy. De overeenkomst met het gezicht van Las Majas van Goya is verrassend.
In 1870 suggereerde Pedro Madrazo, zoon van de directeur van het Padro, dat het om Pepita Tudó kon gaan. Toentertijd werd het schilderij in het depot in van “La Academia de San Fernando” in Madrid bewaard. De tekst van Madrazo bleef volledig onopgemerkt door de kunsthistorici over Goya.
Het gezicht van een door een onbekende schilder geschilderd meisje, waarschijnlijk Pepita Tudó, lijkt verrassend veel op La Maja van Goya. Het schilderij maakt nu deel uit van de collectie van Museo Lázaro Galdiano in Madrid.
Dat Godoy een hechte band met Pepita had, blijkt alleen al uit het feit dat hij na zijn ontslag in 1815 door de nieuwe koning Fernando VII, samen met haar en zijn vrouw naar Italië vlucht.
In het programma “Punto sobre la historia” op Telemadrid wordt alles nog een keer duidelijk uitgelegd.
Punto sobre la historia Pepita Tudó, la desnuda maja de Goya.

Lijst schilderijen

  • Venus met de spiegel, Diego Velazquez rond 1651 Londen National Gallery.
  • La Maja Desnuda, Francisco de Goya de Luciente 1800 Madrid El Prado
  • La Maja Vestida, Francisco de Goya de Luciente 1802 Madrid El Prado
  • Duquesa de Alba de negro, Francisco de Goya de Luciente 1797 New YorkThe Hispanic Society of America
  • Josefa de Tudó Cathalán Alemani, condesa de Castillofiel toegeschreven aan Ducker, Guillermo 1805 Madrid Museo Lázaro Galdiano

80 años del Guernica

por Guadalupe Galán, coordinadora cultural Instituto Cervantes de Utrecht

0504 variaciones guernica (3)Un día como hoy, el 26 de abril de 1937, la villa de Guernica fue bombardeada por la aviación alemana e italiana. La ciudad quedó devastada y la noticia conmocionó al mundo. Era la primera vez en la historia que se bombardeaba a la población civil, parece ser que con el único objetivo de aterrorizarla. Un crimen contra la humanidad.

La denuncia, la acusación, la protesta de Pablo Picasso contra esa masacre quedó plasmada en un cuadro que lleva por título Guernica. Lo realizó en tan solo cinco semanas, del 1 de mayo al 4 de junio de 1937 y se expuso en el pabellón español de la Exposición Internacional de París hasta finales de ese mismo año.

En la actualidad el Guernica se encuentra en el Museo Nacional Reina Sofía de Madrid (en la actualidad dentro de la exposición Piedad y terror en Picasso: el camino a Guernica), después de haber viajado por medio mundo y haber formado parte de la colección del MOMA durante 42 años.

De él se ha dicho que es la obra pictórica más importante del siglo XX, que simboliza toda una época. Un cuadro conocido en todo el mundo, muy valorado y admirado. Además, fue pintado por el artista más importante del siglo XX y uno de los mejores de toda la historia del arte, Pablo Picasso.

Con ese currículum está claro que no puede ser un cuadro cualquiera, sino que se trata de una obra muy especial.

Es especial por muchos motivos: por la circunstancia que lo provocó, por el artista que lo pintó y por sus propias características y su valor artístico. Una obra enigmática, llena de contrastes, que no es fácil de descifrar, pero que nos emociona, nos atrapa y se queda grabada en nuestra mente para siempre.

El próximo jueves 4 de mayo hablaremos de todo esto con una conferencia donde comentaremos el cuadro de Guernica y su significado, a su término proyectaremos el documental Las variaciones Guernica del director Guillermo Peydró.  Os esperamos.

Título: El Guernica de Picasso: arte e historia
Ponente: Guadalupe Galán
Lugar: Instituto Cervantes de Utrecht
Hora: 18:00
Más información: https://goo.gl/ewPRXi

 

Picasso: icono del siglo XX

SMH2507067 Pablo Picasso (1881-1973) in his workshop in Antibes with an owl, 1946 (b/w photo) by ; (add.info.: Le peintre espagnol Pablo Picasso (1881-1973) dans son atelier au chateau Grimaldi a Antibes en 1946 tenant une chouette dans la main ); Photo © Michel Sima; PERMISSION REQUIRED FOR NON EDITORIAL USAGE; MANIPULATION OF THE IMAGE FORBIDDEN; out of copyright<br /> PLEASE NOTE: Bridgeman Images works with the owner of this image to clear permission. If you wish to reproduce this image, please inform us so we can clear permission for you.

Photo © Michel Sima

Por Guadalupe Galán, coordinadora de actividades culturales del Instituto Cervantes de Utrecht

El siglo XX fue un periodo transcendental en el mundo del arte, se vivió una revolución que cambió los principios que se habían venido utilizando desde hacía 6 siglos, desde los comienzos del Renacimiento. La tradición pictórica se basaba desde entonces en la representación de la realidad, en la copia de la naturaleza.

Fue Picasso quien rompió con estos principios y creó un nuevo concepto: el arte no es un reflejo de la naturaleza, sino de la idea que el artista tiene de la naturaleza. En sus propias palabras: La naturaleza es una cosa y la pintura otra.
Ello supuso la ruptura total con la tradición y el comienzo de una forma nueva de concebir y entender el arte, se trata del arte como concepto y no como objeto.

El momento que supuso esa ruptura fue la presentación del cuadro de Picasso Las señoritas de Avignon (1907). Fue la primera obra cubista, se había creado un nuevo lenguaje, una nueva forma de expresión, que originó un movimiento pictórico y sirvió de inspiración a los distintos “ismos” que se sucederían durante todo el siglo. De ahí que se denomine a Picasso como el gran genio de la época contemporánea (probablemente solo comparable a la figura de Miguel Ángel Buonarroti en el Renamimiento).

Tuvimos la suerte de que este genio viviera hasta los 91 años y que siguiera pintando y creando hasta los últimos días de su vida. Su legado es tan fructífero que se habla de unas 10.000 obras, no solo pintura, sino también escultura, cerámica y hasta decorados y vestuarios para representaciones escénicas. Su capacidad creativa no conoció límites, practicó distintos estilos, incluso combinándolos a veces en una misma obra.

Su fuerza, energía, curiosidad, rebeldía, su figura en general, es demasiado grande y ha llenado todo un siglo. Hablar de la pintura del siglo XX es hablar de Picasso.

Entre sus obras se encuentra una que ha pasado a la historia como el símbolo de la paz y del rechazo a la guerra y la violencia, es Guernica (1937). A él dedicaremos una sesión dentro de nuestro programa de actividades culturales de este primer trimestre 2017. Atentos a nuestras noticias

Conferencia: La genialidad de Picasso
Lugar: Instituto Cervantes de Utrecht.
Horario: Jueves, 02/02/2017, 19:00 h.

 

 1 2 3 4

  • Twitter
  • Facebook
  • Correo electrónico
  • RSS

Instituto Cervantes Utrecht

Instituto Cervantes de Utrecht

Dirección:
Domplein 3, 3512 JC,
Utrecht (Países Bajos)

Tel.: +31 302428470
Fax: +31 302332970

Horarios:
Información y comunicación:
De lunes a jueves: 09:30-18:30
Viernes: 09:30-17:00
Sábados lectivos: 10:00-14:00

Biblioteca:
Lunes y martes: 12:00-17:00 y 18:00-19:00
Miércoles y jueves: 13:30-19:00
Viernes: 12:00-14:30

Contacto:
cenutr@cervantes.es

http://utrecht.cervantes.es

Categorías / Categorieën

Calendario / Agenda

noviembre 2019
L M X J V S D
« Ago    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  
© Instituto Cervantes 1997-2019. Reservados todos los derechos. cenutr@cervantes.es