El Instituto Cervantes utiliza cookies propias y de terceros para facilitar, mejorar y optimizar la experiencia del usuario, por motivos de seguridad, y para conocer sus hábitos de navegación. Recuerde que, al utilizar sus servicios, acepta su aviso legal y su política de cookies.

Blog del Instituto Cervantes en Utrecht

Todo sobre nuestras actividades y servicios

¡Quién lo creyera! Brujería e ironía de Brueghel a Goya

Por Isabel Lorda, directora del Instituto Cervantes de Utrecht

¿Sabías que la típica imagen de la bruja volando en una escoba se la debemos a Brueghel? Su manera de representar a las brujas y su entorno fue una fuente de inspiración para muchos artistas europeos.

El Convento de las Caterinas en Utrecht, Museum Catharijneconvent, expone Las bOpnamedatum:  2013-09-06rujas de Brueghel, una muestra de grabados, cuadros, manuscritos y objetos varios que nos adentran en el terrible y fascinante mundo de la brujería en Europa. A la vez es una reflexión sobre cómo la sociedad excluye y persigue a los que se atreven a pensar de otra manera.

Con motivo de esta exposición, nos visita María Tausiet, Doctora en Historia por la Universidad de Zaragoza y especialista en brujería, para enseñarnos cómo el gran artista español, Francisco de Goya, representó a las brujas dos siglos después de Pieter Brueghel.

¡No te pierdas esa “terrorífica” conferencia en el Instituto Cervantes de Utrecht!

Lugar: Instituto Cervantes, Domplein 3, Utrecht

Fecha:  05/11/2015 op 19:00 uur

Información en español

Informatie in het Nederlands

 

Conversación: el Museo del Prado. Aprende español a través de la historia del arte

Por Mayke Merkx, alumna de español

El Instituto Cervantes de Utrecht viene ofreciendo cursos especiales con diferentes temas culturales. Uno de estos cursos fue el de El Museo del Prado. El profesor Alberto Colorado es aficionado al arte y dio el curso a su especial manera. No mostraba únicamente cuadros pero daba mucha información interesante. Los clases se centraban en conversaciones sobre arte. Muchas veces, éstas llevaban un gran entusiasmo general dada la disparidad de impresiones que cada obra de arte causaba en los alumnos.

Mantuvimos una charla personal sobre el arte que resultó en esta entrevista.

¿Cuántos años tenías cuando fuiste por primera vez al Prado?
No sabría decirlo con precisión pero fui con bastante regularidad desde muy pequeño. Mi padre me llevaba asiduamente durante mi infancia y adolescencia y en cada visita me explicaba las historias que había detrás de los cuadros.

¿Cuáles son tus cuadros favoritos?
No me gusta tener que elegir, me gustan tantos…algunos me gustaban más de pequeño, otros captaron mi atención con la edad, pero unos que siempre me fascinaron son las Pinturas Negras de Goya. De niño me causaban gran impacto las escenas de brujería, las parcas y Saturno devorando a un hijo ¡mucho más aún al museo_prado1imaginármelas en las paredes de la propia casa del pintor!. Sin embargo, con la edad es el Perro semihundido el que más me inquieta. Es un cuadro insólito, enigmático, no responde a ningún movimiento ni a nada que nos permita identificarlo. Es inclasificable.

Como niña me gustaban los cuadros del siglo de oro, como adolescente me gustaban los cuadros del impresionismo, después prefiero el arte moderno. ¿Tus preferencia han cambiado durante tu vida?
Sí claro, supongo que eso nos pasa a todos. De niño me fijaba más en las obras por su mensaje directo, algo más superficial. Con la edad uno va incorporando conocimientos y herramientas de análisis que van puliendo la percepción de la obra y del artista. El arte es comunicación y las obras testimonio de la época en que se realizan. Según fui aprendiendo más sobre Historia, movimientos artísticos, Filosofía, etc. fue cambiando mi percepción del arte. Ahora por ejemplo, soy mucho más consciente de lo adelantado de la obras del Bosco o del Greco para su época y eso me hace admirar su obra con otros ojos.

¿Es posible que los cuadros tengan símbolos escondidos? Como en los libros de Dan Brown y Javier Sierra.
Sí, es posible y estoy seguro de que algunos los tienen. Fue interesante leer y discutir en clase algunos fragmentos del libro de Javier Sierra, El Maestro del Prado. Sin embargo, me temo que esta simbología casi esotérica la encontramos en la realidad en mucho menor medida de lo que les gustaría a estos autores. Sus libros responden más a un ánimo de fabricar best-sellers que al de llevar a cabo un análisis pictórico serio.

¿Piensas que el arte es más que los cuadros, un conjunto de artes (literatura, teatro, baile)?
Sí, por supuesto. El arte es un concepto amplísimo que parece que nunca atinaremos a definir pero está claro que comprende muchas más disciplinas que la pintura. El elemento común, en mi opinión, es la comunicación.

¿Podría el arte influir en la situación política? ¿Sabes un ejemplo?
Podría hacerlo pero creo más bien que es el arte el que en muchas ocasiones ha estado y estará politizado, ejemplos hay muchos. El arte es un reflejo más de la sociedad y por tanto la política también se ve plasmada en el arte. El Surrealismo, por ejemplo, fue un movimiento claramente vinculado al comunismo. Otro ejemplo museo_prado2claro puede ser el de los muchos artistas españoles que pusieron su arte al servicio de la II República, especialmente durante la Guerra Civil española (1936-1939).

Por otro lado, seguro que el Guernica de Picasso contribuyó en gran medida a amplificar la denuncia internacional contra el bombardeo de dicha localidad vizcaína. He ahí un ejemplo de arte influyendo en la política. 

¿Es importante que los niños en la escuela tengan enseñanza de arte o sea una parte de la educación?
Sí, por supuesto. Sin embargo, creo que la forma establecida de enseñarlo contribuye más a que el alumno se aleje del arte que a acercarlo a su comprensión. Desafortunadamente tuve malas experiencias con mis profesores de Historia del Arte, también de otras asignaturas. Por ejemplo, mi profesor en el instituto consiguió que aborreciera la Filosofía y me costó mucho encontrarle el interés.

Muchos jóvenes no se interesan en el arte. ¿Sabes por qué es así? ¿Es necesario cambiarlo? ¿Cómo?
Como he dicho en la respuesta anterior, creo que el sistema educativo tiene mucha culpa pero también los medios de comunicación y, en general, la percepción del arte que prima en la sociedad. En primer lugar, creo que habría que bajar a los artistas a la tierra y dejar de verlos como a una especie de semidioses, dejar de idolatrar a los tantas veces llamados “genios”. Los artistas son personas de carne y hueso, como tú y como yo, que se expresan a través del arte. Esa percepción contribuiría también a acercar de verdad al arte a todos los públicos y no limitarlo a una élite de entendidos. Este elitismo ha derivado en un consumismo absurdo del arte. La masa se dedica a devorar exposiciones como si ello otorgara cierto estatus social o intelectual. Me parece que mucha gente admira las obras que los grandes gurús les han dicho que deben admirar, pero en muchas ocasiones no alcanzan a comprenderlas.

Yo trataría pues de derribar mitos y de acercar el arte a la gente de a pie. Habría que dotar a la gente de herramientas que les permita analizar las obras, de activar mecanismos intelectuales y culturales que ayuden a comprender el Arte. Creo que la mayoría de la gente se dedica nada más que al culto superfluo del arte y eso es una pena.

En el curso del Prado habías seleccionados algunos cuadros por las clases. ¿Cómo lo hacías? ¿Te dejabas guiar por las obras maestras o elegías obras que son para ti una obra maestra?
Pues un poco de las dos cosas. La verdad es que el curso se me quedó corto porque el Museo del Prado ofrece muchísimas obras, así que tuve que descartar bastantes que me gustaban. Elegí obras representativas de todas las corrientes, aunque algunas, como el Neoclasicismo, me resulten menos atractivas que otras como los Primitivos Flamencos, por ejemplo. Creo que es inevitable hacer hincapié en lo que a uno le gusta. Ello me permitió transmitir mi pasión por ciertos cuadros y creo que eso me hace llegar al alumno con mayor calado.

En las clases hablábamos mucho de los cuadros, ¿aprendiste algo de tus alumnos? Si fue así, ¿podrías poner un ejemplo?
Me encantan las clases participativas, que el alumno lleve la voz cantante. En mi clase ideal yo sólo proporciono el hilo conductor y aporto mis conocimientos para puntualizar y completar lo que el alumno ya ha comentado. Tuve la suerte de tener un grupo muy majo y muy culto, ¡claro que aprendí mucho! Supongo que lo más obvio es la pintura holandesa. Recuerdo también aprender bastante sobre mitología y pasajes bíblicos que yo no conocía, ¡varios alumnos sabían muchísimo!. También aprendo siempre de literatura, cine y cultura general. Durante las clases pueden surgir infinidad de temas distintos al principal y me gusta dejar que fluyan de forma natural. Hace que la clase se haga más amena y la cultura general de todos sale enriquecida.    

 ¿El arte, puede aportar a la felicidad?
¡Eso depende de cada persona! De los gustos de cada uno, claro. Sé que algunos psicólogos utilizan el arte como terapia, así que supongo que algo tendrá.

¿En qué manera un cuadro podría emocionarte?
Hay personas muy sensibles a la expresividad de los personajes, la disposición de colores, etc. En mi caso, soy más sensibles a las historias que cuentan, cuando soy capaz de relacionarlas con historias reales, ya sean del autor o de algún suceso histórico. Por ejemplo, El 2 mayo y El 3 de mayo de Goya me parecen obras muy emotivas.

 

Het Instituto Cervantes in Utrecht biedt speciale cursussen aan met verschillende culturele onderwerpen. Een van deze cursussen was “El Museo del Prado”. De docent Alberto Colorado is een kunstliefhebber en gaf deze cursus op zijn eigen bijzondere manier. Hij liet niet alleen schilderijen zien maar gaf ook veel interessante informatie. De lessen zijn toegespitst op het praten over kunst. Vaak leidde dit bij de leerlingen tot groot enthousiasme en tot uiteenlopende indrukken van kunst.

Een persoonlijk gesprek met hem over kunst leidde tot dit interview.

1. Hoe oud was je, toen je voor de eerste keer naar het Prado ging?
Dat weet ik niet meer precies, maar van jongs af aan ging ik vaak naar het Prado . Als kind en als tiener nam mijn vader me regelmatig mee en bij elk bezoek legde hij me uit wat de verhalen waren achter de schilderijen.

2. Wat zijn je favoriete schilderijen?
Ik vind het moeilijk om te moeten kiezen, het zijn er zoveel…sommige schilderijen vond ik mooi toen ik jong was, andere interesseerden me toen ik ouder werd, maar de werken die me altijd hebben gefascineerd zijn de “Las Pinturas Negras” van Goya.

Als kind was ik erg onder de indruk van de afbeeldingen van hekserij, Parcen (schikgodinnen) en Saturnus die zijn zoon verslindt. Vooral als ik het me voorstelde op de muren in het huis van de schilder! Maar toen ik ouder werd, vond ik de “Half verdronken hond” het meest verontrustend. Het is een ongewoon, raadselachtig schilderij dat bij geen enkele kunststroming past en evenmin te onderscheiden is. Het is niet te classificeren!

3. Toen ik klein was hield ik van schilderijen uit de Gouden Eeuw, als tiener hield ik van het impressionistische schilderijen en daarna van moderne kunst. Is je voorkeur tijdens je leven veranderd?
Natuurlijk, ik denk dat dit voor iedereen zo is. Als kind keek ik meer naar de werken met een directe boodschap, enigszins oppervlakkig. Als je ouder wordt maak je gebruik van kennis en analyse-instrumenten, die de beleving van het werk en de waardering voor de kunstenaar verfijnen.

Kunst is communicatie en de werken zijn stille getuige van de tijd waarin ze zijn gemaakt.

Naarmate ik ouder werd, leerde ik meer over geschiedenis, kunststromingen, filosofie etc. dit veranderde mijn blik op kunst. Nu bijvoorbeeld, realiseer ik me hoe modern de werken van Jeroen Bosch of El Greco voor hun tijd zijn en hierdoor bewonder ik hun werk des te meer.

4. Is het mogelijk dat schilderijen een verborgen boodschap hebben? Zoals in de boeken van Dan Brown en Javier Sierra?
Ja, dat is mogelijk en ik ben er zeker van dat sommige kunstwerken dit hebben. Het was interessant om enkele fragmenten uit het boek van Javier Sierra, “De meester van het Prado” te lezen en om ze te bespreken in de les. Desalniettemin ben ik bang dat deze bijna esoterische symboliek in de werkelijkheid in veel mindere mate te vinden is dan deze auteurs zouden willen.

Deze boeken spelen meer in op de intentie om een bestseller te schrijven, dan om een serieuze analyse van de schilderkunst uit te voeren .

5. Denk je dat kunst meer is dan schilderijen, een geheel van kunsten (literatuur, theater, dans…)?
Ja, natuurlijk. Kunst is een zo´n breed begrip dat we er nooit in zullen slagen om het te definiëren, maar het is duidelijk dat het om veel meer disciplines gaat dan alleen de schilderkunst. Het gemeenschappelijke element, is, naar mijn mening, communicatie.

6. Zou kunst een politieke situatie kunnen beïnvloeden? Ken je een voorbeeld?
Het zou kunnen, maar ik denk dat het eerder de kunst zelf is die in veel gevallen een politieke lading krijgt, daar zijn veel voorbeelden van. Kunst is eerder een weerspiegeling van de maatschappij en daarom wordt kunst ook vormgegeven door de politiek. Het surrealisme bijvoorbeeld, een stroming die duidelijk verbonden was aan het communisme. Andere duidelijke voorbeelden zijn de vele geëngageerde Spaanse kunstenaars die kunst maakten gedurende de Tweede Republiek (La Segunda Republica, 1931-1939), en met name tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939).

Daar staat tegenover dat “El Guernica” van Picasso in hoge mate heeft bijgedragen aan de internationale afkeuring van het bombardement op de deze Baskische stad. Dit is een voorbeeld van kunst die de politiek heeft beïnvloed.

7. Is het belangrijk dat kinderen op school les krijgen over kunst of is het een onderdeel van de opvoeding?
Ja, natuurlijk. Los daarvan denk ik dat de gangbare manier van lesgeven er eerder toe leidt dat de leerlingen kunst de rug toe keren dan dat het kennis dichterbij brengt.

Helaas heb ik slechte ervaringen met mijn docenten kunstgeschiedenis en ook met andere vakken. Mijn leraar op de middelbare school bijvoorbeeld kreeg het voor elkaar dat ik een hekel had aan filosofie en het koste me veel moeite om het interessant te vinden.

8. Veel jongeren zijn niet geïnteresseerd in kunst. Weet je waarom dit zo is? Is het nodig om dit te veranderen en op welke manier?
Zoals ik al heb gezegd in het vorige antwoord, denk ik dat het onderwijssysteem veel te verwijten valt maar ook de media, en in het algemeen, de kijk op kunst die overheerst in de samenleving.

Om te beginnen, denk ik dat kunstenaars met beide voeten op de grond zouden moeten gaan staan, dat het ophoudt om ze als een soort halfgoden te zien en stop met het aanbidden van de zogenaamde “genieën”.

Kunstenaars zijn mensen van vlees en bloed, zoals jij en ik, die zich uiten door middel van kunst. Deze benadering draagt er ook toe bij dat echte kunst voor iedereen dichterbij komt en zich niet beperkt tot een elite van kenners. De invloed van de elite heeft geleid tot een absurde consumptie van kunst. De massa verslindt tentoonstellingen met de gedachte dat het een zeker sociaal en intellectueel aanzien geeft. Ik denk dat veel mensen kunstwerken bewonderen waarvan de grote “goeroes” zeggen dat ze die moeten bewonderen, maar in veel gevallen lukt het hen niet om ze te begrijpen.

Om kunst dichterbij de gewone man te brengen, zou ik willen proberen de mythes omver te werpen. Je zou mensen instrumenten moeten geven waarmee ze de werken kunnen analyseren; intellectuele en culturele methodes op gang brengen die hen helpen om kunst te begrijpen.

Ik denk dat de meeste mensen zich op niets anders focussen dan de oppervlakkige verering van kunst en dat is jammer.

9. Je hebt een aantal schilderijen geselecteerd voor de cursus over het Prado. Hoe heb je dat gedaan? Heb je je laten leiden door de meesterwerken of heb je werken gekozen die volgens jou een meesterwerk zijn?
Nou een beetje van beide. Om eerlijk te zijn vond ik de cursus te kort omdat het Prado heel veel kunstwerken heeft, hierdoor moest ik veel schilderijen die ik mooi vond uitsluiten.

Ik heb representatieve werken uit alle kunststromingen gekozen, hoewel sommige, zoals het Neoclassicisme me minder boeiend leken dan andere zoals bijvoorbeeld de Vlaamse primitieven.

Ik denk dat het onvermijdelijk is dat de nadruk ligt op schilderijen die ik leuk vind.

Het gaf me de mogelijkheid om mijn passie voor bepaalde werken over te brengen en ik denk dat ik ze aan mijn leerlingen met meer diepgang heb laten zien.

10. In de les hebben we veel gepraat over schilderijen. Heb je iets geleerd van je leerlingen? Zo ja, zou je een voorbeeld kunnen geven?
Ik houd van levendige lessen, waarin de leerling het hoogste woord heeft. In de voor mij ideale les, geef ik alleen de hooflijnen aan en mijn bijdrage is het precies aangeven en aanvullen van wat de leerling al heeft gezegd.

Ik had het geluk dat ik een erg leuke en slimme groep had. Natuurlijk heb ik veel geleerd!

Het meest voor de hand liggend is denk ik, over de Nederlandse schilderkunst.

Ook over mythologie en Bijbelverhalen heb ik behoorlijk wat geleerd, veel ervan kende ik nog niet. Een aantal leerlingen wist erg veel! Over literatuur, film en cultuur in algemene zin heb ik ook veel opgestoken. Tijdens de lessen kunnen naast de belangrijkste onderwerpen, eindeloos veel verschillende andere onderwerpen opduiken. Ik houd ervan om het op een natuurlijke manier te laten verlopen. Dit maakt de lessen veel leuker en het verrijkt de cultuur in algemene zin.

11. Kan kunst bijdragen aan geluk?
Dat is voor iedereen anders! Smaken verschillen natuurlijk. Ik weet dat sommige psychologen kunst gebruiken als therapie, ik neem dus aan dat het iets zou kunnen bijdragen.

12. Op welke manier kan een schilderij je raken?
Er zijn mensen die heel gevoelig zijn voor de expressie van de afgebeelde personen, het kleurgebruik etc. Ik persoonlijk ben gevoeliger voor de verhalen die worden verteld; als het me lukt om ze te koppelen aan waargebeurde verhalen, over de schilder of een historische gebeurtenis.

De schilderijen El 2 y El 3 de Mayo (De tweede en De derde mei) van Goya bijvoorbeeld, deze werken vind ik erg ontroerend.

Curso de arte: el Museo Reina Sofía

Por Alberto Colorado, abogado, gestor cultural, profesor

Os invitamos durante las cuatro sesiones de este curso sobre el Museo Reina Sofía, a recorrer las salas de este gran museo de arte contemporáneo.

La España de finales del siglo XIX y principios del XX vio nacer a una de las generaciones más prolíficas e influyentes de la historia del arte, habiendo reunido el Museo Reina Sofía una gran parte de sus obras fundamentales. Sin embargo, no sólo veremos la obra de Picasso, Gris, Dalí, Miró, Óscar Domínguez y demás artistas españoles sino también las de otros importantísimos pintores internacionales como Braque, Magritte, Masson, Diego Rivera o Francis Bacon. Pero el Reina Sofía ni mucho menos nos ofrece sólo pintura, posee además una importante colección de escultura (Alberto Sánchez, Julio González) y, en los últimos años, el museo ha acertado a complementar su exposición con la proyección de obras fundamentales del cine (Buñuel), con información y fragmentos de revistas de artistas de la época (Arte Joven, en la que colaboró Picasso) o con poesía (García Lorca e incluso Miró). Todo ello constituye, sin duda alguna, un heterogéneo e interesantísimo repaso por el arte y la cultura visual de la modernidad.

Durante el curso se incentivará la participación activa del alumno en clase y el debate con el objetivo tanto de aprender de arte como de practicar español.

El curso está orientado tanto a alumnos de nivel C1 como a hispanohablantes.

Datos prácticos
Fechas:
jueves, 20/11/2014,  27/11/2014, 04/12/2014, 11/12/2014
Plazo de inscripción: hasta el 17 de noviembre
Horario: 18:30 a 21:30
Nivel: el curso está dirigido a holandeses, o cualquier otra nacionalidad, con un nivel C1 de español y a hispanohablantes
Número de plazas: mínimo 8, máximo 12
Precio: € 147
Código de inscripción: 079

   museo_reina_sofia_3museo_reina_sofia_1museo_reina_sofia_2museo_reina_sofia_4

Cursus kunst en cultuur van Andalusië

Vrijdag 31 oktober start bij Instituto Cervantes Utrecht een cursus over de kunst en cultuur van Andalusië.

Deze cursus wordt georganiseerd in samenwerking met KLU, een organisatie die cursussen, lezingen, excursies en reizen op het gebied van de kunstgeschiedenis organiseert.

KLU en Instituto Cervantes Utrecht hebben in het verleden al eens succesvol samengewerkt door middel van een cursus Inleiding Spaanse Kunstgeschiedenis. Om aan deze samenwerking een vervolg te geven werd besloten aandacht te besten aan een van de mooiste gebieden van Spanje: Andalusië! Binnen het Cursus_Andalusie_KLU_237vakgebied van de kunstgeschiedenis is er vaak weinig aandacht voor niet-westerse kunst. Hoewel Andalusië uiteraard in een Westers land ligt, is de kunst en cultuur die het heeft voortgebracht zeer uitzonderlijk. Er zijn weinig plekken in Europa die zo on-Europees ogen als Andalusië. Het zuid-Spaanse gebied kent namelijk een bijzondere geschiedenis. Het was o.a. tot in de 15e eeuw in handen van de Moren die een bloeiende, Midden-Oosters getinte kunst en cultuur met zich mee brachten. Van de meest prachtige moskeeën tot fantastische paleizen en paradijselijke tuinen. De Moorse kunst raakte vermengd met de Christelijke en Joodse en werd zo typerend voor Andalusië en uniek binnen Europa. Specialist Chris van der Heijden neemt u in deze cursus mee langs de kunst, cultuur en architectuur van Andalusië met haar voornaamste steden Sevilla, Granada en Córdoba. Op deze manier maakt u kennis met de pracht en praal van dit kleurrijke, sprookjesachtige gebied.

Data: 4x Vrijdagochtend: 31 oktober, 7, 14, 21 november 2014, 11.00-13.00 uur
Docent: Chris van der Heijden
Locatie: Instituto Cervantes, Domplein 3, Utrecht

6-DAAGSE REIS ANDALUSIË
Om u niet alleen in Utrecht kennis te laten maken met dit prachtige gebied, organiseert KLU tevens een reis naar Andalusië waarin docent Chris van der Heijden u meeneemt om de besproken pracht en praal in de praktijk te aanschouwen. Deze reis zal plaatsvinden in maart 2015. De reis is voor iedereen toegankelijk, ook voor niet-cursisten dus. Er geldt nog een vroegboekkorting t/m 6 december.

Chris van der Heijden is historicus, publicist en docent aan de Hogeschool van Utrecht. Hij schreef diverse boeken over de Spaanse cultuurgeschiedenis en kent Spanje op zijn duimpje.

Meer informatie en inschrijven

El Bosco. Su vida y su arte en una época alborotada / Jeroen Bosch. Zijn leven en kunst in een onstuimige tijd

Volvemos a tener el placer de publicar un texto de nuestra colaboradora y alumna de español Mayke Merkx. Este texto lo ha elaborado en relación a la actividad cultural organizada por el Instituto Cervantes de Utrecht en colaboración con el Bosch Research and Conservation Project, El Bosco oculto. Jerónimo Bosch como dibujante .

Biografía
El Bosco
, o Hiëronymous Bosch, nació alrededor de 1450 y creció en Bolduque, que en esta época era la ciudad más grande de los Países Bajos del norte. Provenía de una familia de pintores. Su abuelo Jan van Aken (ca. 1380-1455) se mudó cerca del año 1427 de Nimega a Bolduque. Es conocido que tenía algunos encargos religiosos. Sobre la obra de su padre Antonius van Aken (ca. 1420-1478)  no se sabe mucho. El taller familiar era un vivero para el joven artista y El Bosco sucedió a su padre como artesano.El_Bosco_Instituto_Cervantes_Holanda

El 15 de julio de 1481 se casó con Aleit Vanden Mervenne, una mujer de una familia distinguida. Por eso y a causa de su clientela eminente, El Bosco formaba parte de la élite de la ciudad. Es seguro que hacía encargos para el cabildo. Tenía un papel muy importante en la ciudad y fue un hombre devoto toda su vida. En el año 1486 ingresó en la Ilustre Hermandad de la Vida Común, una cofradía ilustre y religiosa. Alrededor del año 1500 su fama se disparó fuera de la ciudad y tuvo cargos de nobles importantes como Felipe I de Castilla, duque de Borgoña.

La estimación más grande de su obra estaba en Los Países Bajos del sur, en la Escuela Veneciana durante el Renacimiento Italiano, pero sobre todo en España donde su fama era muy grande. Durante el reinado de Felipe II la obra de El Bosco llegó a España, contando con su admiración y adquiriendo un gran parte de su obra.

El Bosco murió en 19 de agosto de 1516 en Bolduque.

Inspiración del Bosco
En la obra de El Bosco abunda de sarcasmo, la burla y las imágenes oníricas. Unas de las explicaciones para esto, es que El Bosco vivía en un mundo lleno de creencias en la brujería, la alquimia y la magia. Además en la baja Edad Media la gente estaba obsesionada con la inminencia de la venida del Anti-cristo. El Bosco quería dar un mensaje moralista con representaciones satíricas.

Algunos historiadores del arte creen que la iconografía demoniaca en su trabajo, viene también de una obra literaria, puede ser de la versión neerlandesa de Visio Tundali, publicada en Bolduque al fin del siglo quince. El libro muestra el viaje de Tundali a través del Infierno, Purgatorio y Paraíso y describe su encuentro con monstruos, serpientes, animales de fantasía y la tortura sutil de las almas condenadas. Sabemos que El Bosco conocía este libro porque pintó una escena sobre ello.

Los dibujos
Como dibujante, El Bosco tiene una gran reputación sin precedente. Está considerado el primer artista holandés que ha usado el arte de dibujar como una forma de arte autónomo. El Bosco pintó numerosos cuadros religiosas, pero sus dibujos siempre tienen un tema profano. Rompía con la tradición Holandesa de dibujos en punta de plata. Ningún artista de los Países Bajos tenía un estilo de dibujar tan libre. El Bosco usaba su punta de una manera espontánea y dibujaba como los artista del renacimiento en Italia.

Clasificación de sus dibujos
Los dibujos se pueden clasificar en tres grupos. El primero comprende las composiciones para preparar una tabla, a continuación pequeños esbozos rápidos y por último los dibujos que están elaborados y que tienen el carácter de una obra de arte independiente. Algunos dibujos muy conocidos de El Bosco son El bosque tiene oídos, El campo tiene ojos, El Nido del Búho y El hombre-árbol. En estos dibujos puedes ver lo brillante que era como dibujante.

Influencia hasta hoy
La atención a la obra de El Bosco continúa hasta hoy en día. A los 500 años, con su pequeña herencia, El Bosco sigue influyendo a los artistas. Juan Ibañez por ejemplo hacía un corto animado del conocido tríptico El jardín de las delicias que está El Museo del Prado en Madrid. Esta obra está considerada como una de lo más fascinantes de la historia de arte. El corto de Ibañez es muy especial porque da a la obra de arte vida y movimiento.

Se puede ver aún en la página web del periódico El País del 3 de julio de 2012.

¿Sabías que?
• En contraste con hoy en día, la lechuza era en la Edad Media un símbolo del pecado y la locura. Es el pájaro favorito de Jeroen Bosch y se puede ver casi siempre en su obra.
• En el siglo XVI en España los monstruos de El Bosco adquirieron un nombre especial: disparate, del latín disparitas.
El Bosco no ha dejado un diario o cartas. Todo que conocemos de su vida y sus actividades artísticas proviene de pequeños textos del archivo de la cuidad Bolduque y actas de la Hermandad de la Vida Común.
• El poeta y noble Francisco de Quevedo en el siglo XVII, decía que la obra de El Bosco: “No es nada más que diablos, culos y braguetas.
• En la obra Las meditaciones de San Juan Bautista existe una relación entre España y Los Países Bajos por las guerras que hubo en el Siglo XX. Puedes leer más sobre el tema en el artículo Los dibujos secretos de El Bosco El País de 21 de febrero de 2012.

Biografie
Jeroen Bosch
, oftewel Hiëronymus Bosch, werd geboren rond 1450 en groeide op in ’s Hertogenbosch. In deze tijd was dit de grootste stad in de Noordelijke Nederlanden.

Hij kwam uit een schilders familie. Jan van Aken (ca.1380-1455) zijn grootvader, verhuisde rond het jaar 1427 van Nijmegen naar ’s Hertogenbosch. Van hem zijn enkele religieuze opdrachten bekend. Over het werk van zijn vader, Antonius van Aken (ca. 1420-1478) weten we niet veel. Het familie atelier was een broedplaats voor de jonge kunstenaar en hij volgde zijn vader op als ambachtsman.Jeroen_Bosch_Instituto_Cervantes_Nederland_Spaans

Op 15 juli 1481 trouwde hij met Aleit Vanden Mervenne een vrouw uit een vooraanstaande familie. Hierdoor en door zijn voorname klanten maakte Jeroen Bosch deel uit van de stedelijke elite. Het is zeker dat hij opdrachten kreeg van het kapittel. Hij speelde een belangrijke rol in de stad en was zijn hele leven gelovig. In het jaar 1486 trad hij toe tot het Illustre Lieve Vrouwe Broederschap, een vooraanstaand en religieus broederschap in ‘s-Hertogenbosch.

Het werk van Jeroen Bosch zit vol sarcasme, spot en droombeelden. Één van de verklaringen hiervoor is dat hij leefde in een wereld vol van geloof in hekserij, alchemie en magie. Verder waren de mensen in de late middeleeuwen geobsedeerd door de mogelijk komst van de antichrist.

Kunsthistorici denken dat de demonische onderwerpen in zijn werk ook voortkomen uit een literair werk, oftewel de Nederlandse versie van Visio Tundali, gepubliceerd in ’s Hertogenbosch aan het einde van de vijftiende eeuw. Dit boek beschrijft de reis van Tundali door de hel, het vagevuur en de hemel en zijn ontmoetingen met monsters, slangen, fantasie dieren en de subtiele marteling van de verdoemde zielen. We weten dat Jeroen Bosch dit boek kende omdat hij hieruit een scène schilderde.

Tijdens het koningschap van Filips II bereikte het werk van Jeroen Bosch Spanje met de grootste waardering en verkreeg Filips II een groot gedeelte van zijn werk.

Jeroen Bosch overleed op 19 augustus in het jaar 1516 in ´s Hertogenbosch.

De tekeningen
Als tekenaar heeft Jeroen Bosch een ongekend grote reputatie. Hij wordt beschouwd als de eerste Hollandse kunstenaar die de tekenkunst als een op zichzelf staande kunstvorm gebruikte. Hij schilderde veel religieuze schilderijen, maar zijn tekeningen hebben altijd een wereldlijk onderwerp.

Hij brak met de Hollandse traditie om te tekenen met een zilverpen. Geen enkele kunstenaar in Nederland had zo’n vrije stijl van tekenen. Hij gebruikte zijn pen op een spontane manier en tekende zoals de renaissance kunstenaars in Italië.

Indeling van zijn tekeningen
De tekeningen kunnen worden ingedeeld in drie groepen. Ten eerste, de composities om een paneel voor te bereiden, vervolgens kleine snelle schetsen en als laatste de tekeningen die zijn uitgewerkt en die het karakter hebben van een onafhankelijk kunstwerk.

Een aantal bekende tekeningen van Jeroen Bosch zijn Het woud heeft oren, en het veld heeft ogen, Uilennest en de Boommens. In deze tekeningen kun je zien hoe grandioos hij is als tekenaar.

Invloed in het heden
De invloed van het werk van Jeroen Bosch werkt door tot in het heden. Na 500 jaar, met een kleine nalatenschap blijft hij kunstenaars beïnvloeden. Juan Ibañez bijvoorbeeld, die een korte animatie maakte van het drieluik De tuin der lusten. Het is erg bijzonder omdat hij het kunstwerk leven en beweging geeft. Je kunt het zien op de website van El Pais van 3 juli 2012.

Wist u dat?
Anders dan tegenwoordig is de uil in de Middeleeuwen een symbool voor zonde en waanzin. Het is één van de favoriete dieren van Jeroen Bosch en je kunt de uil bijna altijd terugzien in zijn werk zien.

In de zestiende eeuw kregen de monster van Jeroen Bosch een speciale naam: disparate, dwaasheid.

Jeroen Bosch liet geen dagboek of brieven na. Alles wat we te weten komen over zijn leven en kunstenaarschap komt uit kleine teksten in archieven van ’s Hertogenbosch en de verslagen van Illustre Lieve Vrouwe Broederschap.

De zeventiende eeuwse edelman en dichter Francisco de Quevedo zei dat het werk van Joeroen Bosch: 2Het is niets meer dan duivels, konten en braguetes”.

  1 2 3 4

  • Twitter
  • Facebook
  • Correo electrónico
  • RSS

Instituto Cervantes Utrecht

Instituto Cervantes de Utrecht

Dirección:
Domplein 3, 3512 JC,
Utrecht (Países Bajos)

Tel.: +31 302428470
Fax: +31 302332970

Horarios:
Información y comunicación:
De lunes a jueves: 09:30-18:30
Viernes: 09:30-17:00
Sábados lectivos: 10:00-14:00

Biblioteca:
Lunes y martes: 12:00-17:00 y 18:00-19:00
Miércoles y jueves: 13:30-19:00
Viernes: 12:00-14:30

Contacto:
cenutr@cervantes.es

http://utrecht.cervantes.es

Categorías / Categorieën

Calendario / Agenda

agosto 2019
L M X J V S D
« Jul    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  
© Instituto Cervantes 1997-2019. Reservados todos los derechos. cenutr@cervantes.es